Boerinnen die hun toekomst weer in eigen handen nemen
In verschillende dorpen in Mali verbouwen de Niéléni-boerinnen veel meer dan alleen groenten. Ze cultiveren ook een nieuwe manier van denken over het beheer van land, water en natuurlijke hulpbronnen. Onder begeleiding van Join For Water en haar Malinese partner CSPEEDA leren deze vrouwen agro-ecologische werkwijzen en ontwikkelen ze oplossingen die zijn afgestemd op de uitdagingen waarmee hun gemeenschappen worden geconfronteerd: klimaatverandering, bodemdegradatie en beperkte toegang tot water.
De term Niéléni betekent ‘strijdbare vrouw’. Deze groepen geëngageerde vrouwen worden vandaag in verschillende dorpen erkend als belangrijke actoren in de lokale ontwikkeling. Hun doel: duurzaam produceren, natuurlijke hulpbronnen behouden en hun stem laten horen bij beslissingen die hun leefomgeving aangaan.
De boerinnen krijgen opleidingen over duurzame landbouw, waterbesparende technieken, bodemherstel, composteren, het beheer van moestuinen en hun recht op land en water. Dankzij deze kennis kunnen ze hun productie verbeteren en tegelijkertijd de ecosystemen beschermen waarvan hun gezinnen afhankelijk zijn. Bovendien dragen ze de kennis over aan andere vrouwen in hun gemeenschap en komen ze samen op voor hun rechten.
In Tangala: een groentetuin die de hele gemeenschap ten goede komt
In Tangala, in de gemeente Mountougoula op ongeveer 35 km van de hoofdstad Bamako, is Salimata Sacko lid van de Niéléni-groep. Net als veel andere boerinnen in haar dorp is zij afhankelijk van toegang tot land om haar groenteteelt te kunnen ontwikkelen.
Vóór de ondersteuning door het project was de beschikbare ruimte om te verbouwen beperkt. Dankzij de gevolgde opleidingen en het lobbywerk van de Niéléni bij de lokale autoriteiten hebben de boerinnen een extra hectare gekregen om hun groentetuin uit te breiden. Vandaag de dag komt hun landbouwgebied, gelegen nabij een stuwdam, de hele gemeenschap ten goede. De groenteteelt draagt bij aan een betere voeding van de gezinnen en stelt de vrouwen bovendien in staat om inkomsten te genereren door de verkoop van hun oogst.
“Dankzij de Niéléni-trainingen hebben we onze rechten leren kennen. Onze vereniging telt een 100-tal vrouwen. We hebben extra land gekregen en vandaag profiteert het hele dorp van onze productie.” - Salimata Sacko, uit Tangala
Agro-ecologie om land en water te beschermen
In de dorpen waar ze werken, experimenteren de Niéléni-boerinnen met landbouwpraktijken die een antwoord bieden op de huidige milieu-uitdagingen. Ze leren onder meer compost te maken, de vruchtbaarheid van de bodem te verbeteren en bodemerosie door regenval te beperken.
In Dalakana ziet Fatoumata Sidibé de impact van deze nieuwe werkwijzen. In deze regio is de landbouwgrond aangetast door afstromend water, bepaalde landbouwpraktijken en de gevolgen van de klimaatverandering. Dankzij opleidingen over bodemherstel hebben de boerinnen nieuwe technieken kunnen toepassen, zoals het aanleggen van composthopen en het gebruik van duurzamere teeltmethoden. Deze praktijken versterken het vermogen van de gemeenschappen om het hoofd te bieden aan de klimaatverandering en verbeteren tegelijkertijd de productiviteit van de groentetuinen. Een van de belangrijkste veranderingen die de Niéléni-beweging teweeg heeft gebracht, betreft ook de positie van de boerinnen in hun gemeenschap. Lange tijd werden zij buitengesloten van de besluitvorming over land en water, maar tegenwoordig nemen zij actiever deel aan lokale discussies.
In Farabana zijn de groentetelers betrokken bij het beheer van water, tuinen en gemeenschapsvoorzieningen. Ze nemen deel aan overleg met de lokale autoriteiten en komen op voor hun behoeften om duurzame toegang tot natuurlijke hulpbronnen te waarborgen. Voor Hawa Diakité, boerin in Farabana, is de verandering zichtbaar: de opleidingen hebben de vrouwen meer zelfvertrouwen gegeven om deel te nemen aan beslissingen die hun toekomst aangaan.
"De Niéléni hebben onze manier van denken veranderd. Dankzij deze opleiding hebben we nu de moed om onze rechten op te eisen.” - Hawa Diakité, uit Farabana
Boerinnen in het hart van de agro-ecologische transitie
De Niéléni laten zo zien dat agro-ecologie niet alleen op landbouwtechnieken berust. Ze berust ook op het vermogen van gemeenschappen om zich te organiseren, hun kennis te delen en de mensen die het land bewerken een centrale plaats te geven.
Vandaag de dag zijn meer dan duizend vrouwen door deze dynamiek geraakt. Dankzij de groenteteelt, de viskwekerij, de verwerking en de afzet van landbouwproducten versterken de Niéléni hun economische zelfstandigheid en verbeteren ze tegelijkertijd de levensomstandigheden van hun gezinnen.
Hun ervaring toont aan dat het mogelijk is om duurzamere en rechtvaardigere voedselsystemen op te bouwen door boerinnen toegang te geven tot kennis, middelen en besluitvorming. De Niéléni zijn dus niet alleen producenten: ze zijn uitgegroeid tot essentiële actoren in de agro-ecologische transitie in Mali.
Join For Water is lid van het netwerk Voedsel Anders en zet zich in voor de toegang tot water, zowel voor de mens als voor de natuur, nu en in de toekomst. De organisatie ondersteunt vrouwelijk leiderschap, waarmee wordt aangetoond dat een duurzame en rechtvaardige agro-ecologische transitie op het gebied van toegang tot en beheer van water ook afhankelijk is van de erkenning van de essentiële rol van vrouwelijke boeren.
Met portretten uit de agro-ecologische beweging toont Voedsel Anders wat mogelijk is. Je vindt alle portretten hier.
