Lees hier waarom zaden en zaadvaste rassen zo belangrijk zijn voor gezonde en gevarieerde voeding.
Of scroll meteen naar beneden om te lezen 'Wat kan jij doen?'
Waarom zaden?
Ooit waren zaden van ons allemaal: boeren (m/v/x) hielden elk jaar bij wat ze lekker en nuttig vonden. Iedereen mocht dat doen. Zo ontstonden smakelijke lokale rassen als Mechelse Blauwgroene prei, Brugse Vroege Bloemkool, Vlaamse Reuzenradijs, en nog veel meer!
Maar in elk dorp een eigen tomaatvariëteit of wortelras, dat was moeilijk voor massaproductie en dus ‘bad for business’! Daarom zetten Europese zadenbedrijven vanaf midden twintigste eeuw de aanval in op dit vrije zadensysteem.
Die bedrijven verkopen naast zaden ook pesticiden en kunstmest. Over belangenvermenging gesproken... Om hun winsten te verzekeren, hebben ze controle nodig. En de overheid helpt hen daarbij.
Ondertussen ligt meer dan 60% van de wereldwijde zadenmarkt in handen van slechts drie grote multinationals. Zo beïnvloeden ze heel sterk de markt, wat de boer kan telen, en wat jij kan eten.
Zadenwetgeving zetten ze naar hun hand, patenten op gewasvariëteiten handhaven ze met legertjes advocaten. Op een eeuw tijd zijn zo meer dan 90% van onze lokale gewasvariëteiten verloren gegaan.
Dat is niet alleen nefast voor de natuur, ecosystemen en klimaatopwarming (een grote biodiversiteit werkt beschermend tegen klimaatopwarming), maar ook voor ons als mens. Met de vermindering van variëteiten zien we ook een vermindering van voedingswaarde in de overgebleven gewassen!
Wil je meer weten? De brochure 'Van wie is het zaad?' geeft een uitgebreide analyse van de hedendaagse zaadveredeling en werpt een kritisch licht op de machtsdynamieken die onze voedselvoorziening beïnvloeden (door auteur Esmeralda Borgo, uitgave i.s.m. Solidagro en Broederlijk Delen).
En wat zijn zaadvaste rassen dan?
Zaadvaste rassen zijn plantenrassen waarvan de nakomelingen precies dezelfde eigenschappen hebben als de ouders. Als je zaadjes oogst van een zaadvast ras, krijg je het jaar erop dus precies dezelfde groente of bloem terug.
Je kunt dus jaar na jaar zaad oogsten van je eigen planten en dat opnieuw zaaien. Boeren doen dat al duizenden jaar lang.
Omdat zaadvaste rassen zich elk jaar meer aanpassen aan jouw lokale bodem en klimaat, dragen ze bij aan de biodiversiteit. Boeren die zelf zulke zaden oogsten, zijn niet afhankelijk van grote multinationals.
Die multinationale zaadbedrijven daarentegen verkopen bijna uitsluitend hybride zaden: die zijn apart ingeteeld en dan gekruist. Hybride zaad geeft uniforme planten, maar de zaden daarvan geven niet meer hetzelfde resultaat. Dan moet de boer elk jaar weer die dure hybride zaden aankopen.
Wat zaadvaste rassen zijn en het verschil met hybride rassen lees je ook in deze leuke flyer.
Wat kan jij doen?
Dat is simpel: koop bio
Als het kan, kies dan voor bio voeding.
Dan vermijd je niet alleen inname van giftige pesticiden, maar kies je ook voor groenten en fruit van zaden die biologisch vermeerderd zijn (waarbij dus ook de zaden niet met pesticiden behandeld werden). In veel gevallen komt bio voeding bovendien van zaadvaste rassen.
Je kan daarnaast ook:
- Aan je boer of winkel(ier) vragen of ze producten telen/verkopen van zaadvaste rassen. En hen aanmoedigen dat (nog meer) te doen!
- Zaadvaste zaden kopen voor in je eigen moestuin, bijvoorbeeld van Vitale Rassen of via een van deze winkels/leveranciers.
- Of je aansluiten bij de samenaankoop van biologische bloembollen of zaden van Velt , dit zijn zaadvaste rassen.
- Zaden- en plantenbeurzen bezoeken en bij deze standhouders bio planten of zaden kopen.
En tenslotte: ken jij of ben jij een tuinder die zelf nog oude variëteiten teelt, vraag of neem dan een staaltje en schenk het aan Vitale Rassen. Zo kunnen zij die uittesten en eventueel weer in productie nemen.
Wil je nog meer weten over zaden, (globale) zadenwetgeving en zaadvaste rassen?
Lees dan zeker de diepgravende en kritische brochure 'Van wie is het zaad?' (door auteur Esmeralda Borgo, uitgave i.s.m. Solidagro en Broederlijk Delen).
