Maak kennis met De Landbouwbrigades
De Landbouwbrigades zijn een netwerk van geëngageerde burgers die boerenlandbouw en agro-ecologie actief ondersteunen. In 2025 gebeurde dat heel concreet via 51 meewerkdagen op boerderijen, 10 maandelijkse LABéro’s en meerdere gezamenlijke acties rond landbouw, solidariteit en boerenstrijd.
Op meewerkdagen komen de zogenaamde 'brigadisten' naar een boerderij, steken hun handen in de aarde en leren zo de praktijk van nabij kennen. «Ik noem het soms een tegengif tegen schermwerk,» vertelt Ruben, brigadist en doctoraatsstudent. «Ik kom thuis met modder onder de nagels, verhalen én een veel concreter begrip van hoe landbouw écht werkt.»
Ook Annelies, student Conflict & Development, raakte snel overtuigd: «Het laagdrempelige om gewoon buiten te zijn, zorgde dat ik meteen verkocht was. Al doende leerde ik pas écht wat agro-ecologie betekent, ik heb er uiteindelijk zelfs mijn thesis over geschreven!»
Brigadisten brengen niet alleen extra handen, maar ook solidariteit en betrokkenheid. Voor boeren zoals Tim van CSA De Goedinge maakt dat een wereld van verschil: «Het is altijd ongelooflijk om te zien hoe gemotiveerd zo’n groep langskomt. Ze verzetten veel werk, en het geeft ook energie en ademruimte voor ons.» Tegelijk groeit bij de vrijwilligers het inzicht dat landbouw geen idyllisch plaatje is: «Pas tussen de wortelrijen zie je de fragiele marges, de administratie, de invloed van supermarktprijzen,» zegt Ruben.
De brigades willen daarom ook beweging creëren: burgers bewust maken van de uitdagingen én alternatieven, en samen de transitie naar een rechtvaardiger en agro-ecologisch voedselsysteem versnellen. Zo kwamen brigadisten in april 2025 samen met boeren en partnerorganisaties in Gent in actie rond toegang tot landbouwgrond, onder het motto “Grond voor voedsel, niet voor winst”. Zoals in hun bewegingsplan staat: «Elke meewerkdag, elke mobilisatie, elke campagne is een stukje van dat grotere verhaal dat we samen schrijven.»
"Pas tussen de wortelrijen zie je de fragiele marges, de administratie, de invloed van supermarktprijzen." - brigadist Ruben
Verbinding tussen boeren en burgers
Ruben en Annelies zetten zich in bij De Landbouwbrigades om praktisch bij te dragen aan landbouw en agro-ecologie, en tegelijk de verbinding tussen boeren en burgers te versterken. «Elke meewerkdag leer ik praktische skills en achtergrondinformatie over de keuzes die de boer.in maakt om op een duurzame, ecologische manier toch winst te kunnen maken. Steeds ook gekaderd in klimaatverandering,» vertelt Ruben.
Annelies bevestigt dat je door mee te werken ook de minder zichtbare realiteit leert kennen: «Je ziet wat de struggles zijn waar de boeren mee kampen; zich continu aanpassen aan het klimaat, een hoge werkdruk, en de strijd voor rechtvaardige prijzen. Het is fijn dat we hier ook achteraf tijdens de 'LABéro’s' zo open over kunnen praten, en op die manier acties kunnen organiseren die deze uitdagingen aankaarten of ondersteunen.»
"Het is verwarmend om te zien hoeveel vertrouwen de boer.inn.en ons durven geven." - brigadist Annelies
Voor beide brigadisten is hun engagement ook een collectieve ervaring. «Het contact met de boeren en boerinnen verloopt heel natuurlijk. Je bent niet enkel een bezoeker op hun boerderij, maar draait ook effectief mee op het veld. Het is verwarmend om te zien hoeveel vertrouwen de boer.inn.en ons durven geven,» zegt Annelies. Ruben vult aan dat het werken op het veld zijn theoretische kennis concreet maakt, terwijl de steun van vrijwilligers voor boeren op piekmomenten cruciaal is.
Fysieke én morele steun voor boer.inn.en
Voor boeren zoals Tim van CSA De Goedinge betekent de komst van De Landbouwbrigades concrete steun op het veld op momenten dat de werkdruk hoog is en flexibiliteit vereist is. «Vorig jaar was dat voornamelijk wieden, dit jaar het oogsten van aardperen. Maar eigenlijk kan eender welke taak die met een grote groep, zonder al te veel uitleg makkelijk uitvoerbaar is, door de Landbouwbrigades gedaan worden,» vertelt Tim.
Het is het enthousiasme en de motivatie van de brigadisten die hem telkens weer opvalt: «Het is altijd fijn om te zien dat ze met zoveel motivatie langskomen en echt aan de slag willen gaan. Dat helpt enorm voor ons werk en maakt het beheersbaar, ook als een van de boeren uitvalt of het weer tegenzit.» Ook via gezamenlijke vormingen, zoals een driedaagse las- en metaalopleiding in 2025, versterken brigades en boeren samen hun autonomie op het erf.
Daarnaast is er ook de erkenning voor het werk dat vaak onzichtbaar blijft. «Het verbaast me soms dat er mensen zijn die nog interesse hebben in de landbouw. Het is dan ook heel boeiend om ook iets van inhoudelijke verdieping te voorzien,» zegt Tim. «Het is sowieso heel fijn om vragen te kunnen beantwoorden en met anderen in gesprek te gaan over wat we doen.» Voor hem is het ook een kans om het verhaal van kleinschalige, agro-ecologische landbouw te delen: «Mensen zien dat het niet altijd idyllisch is; er komt veel bij kijken, van teeltplanning tot bodembeheer en prijsdruk. Het helpt als ze begrijpen wat er achter de groenten op hun bord zit.»
De Landbouwbrigades: voor een rechtvaardig voedselsysteem!
De Landbouwbrigades maken deel uit van een beweging die streeft naar agro-ecologie en voedselsoevereiniteit. Door vrijwilligers te mobiliseren op kleinschalige, duurzame boerenbedrijven brengen ze niet alleen praktische hulp, maar ook bewustzijn over hoe voedsel wordt geproduceerd. «De grootste impact is dat we met een grote groep veel werk kunnen verzetten en zo de boer helpen,» zegt Ruben. Annelies benadrukt het bredere effect: «Het netwerk, de kennis en het feit dat we samenwerken, geeft boeren het gevoel dat er mensen achter hen staan.»
"Het netwerk, de kennis en het feit dat we samenwerken, geeft boeren het gevoel dat er mensen achter hen staan." - brigadist Annelies
Tim ziet dat engagement ook als tijd en energie vrijkomt: «Er wordt steeds heel wat werk verzet en die hulp is meer dan welkom. Niet alles zal waarschijnlijk perfect gedaan worden, maar weeg dit af tegen de hoeveelheid werk die zo’n groep verzet, en dan zie je de waarde ervan. Het is tijd die vrijkomt voor jezelf, een boost energie.»
Om het met Rubens woorden samen te vatten: «De Landbouwbrigades fungeren als brug tussen een vaak onzichtbare voedselproductie en stedelingen die wél bezorgd zijn maar niet weten hoe ze kunnen helpen. Samen tonen we dat een rechtvaardig, agro-ecologisch systeem geen droom is maar al bestaat. We hoeven het alleen op te schalen!»
Die solidariteit vertaalt zich ook in 2026 in concrete actie!
In 2026 mobiliseren De Landbouwbrigades opnieuw rond de Internationale Dag van de Boerenstrijd, met een ludieke en zichtbare actie. Dit jaar verzamelen ze aan de Boerentoren in Antwerpen op zondag 18 april, samen met MoBo. Met de actie richten ze hun boodschap aan Fernand Huts en vragen ze aandacht voor de toenemende concentratie en speculatie op landbouwgrond.
Meer weten: website van De Landbouwbrigades
De Landbouwbrigades is lid van Voedsel Anders en leverde dit portret aan. Met portretten uit de agro-ecologische beweging toont Voedsel Anders wat mogelijk is. Je vindt alle portretten hier.
