Pierre Pirson in veehouder in de Naamse Ardennen

Pierre Pirson nam de gemengde veeboerderij van zijn ouders over en schakelde eind jaren 1990 om naar bio. “Vandaag ben ik trots op wat ik heb verwezenlijkt en vooral op het feit dat mijn werk de natuur en de dieren respecteert,” vertelt biologisch veehouder Pierre.

In de graslanden van Sugny, in de Naamse Ardennen op een steenworp afstand van de Franse grens, fokt Pierre Pirson schapen en varkens. Hij runt sinds 1982 het gemengd bedrijf ‘Ferme des Crutins’ waar elk dier een specifieke rol vervult. Samen met zijn broer nam hij de boerderij van zijn ouders over, die zich hier in 1959 vestigden. "We werken op 80 hectare, waarvan meer dan de helft van de gronden rond de boerderij zelf ligt”, verklaart hij. “Onze grond is overwegend grasland, maar we telen ook enkele gewassen als veevoeder. Zo zijn er granen voor varkens en maïs voor runderen.”

“De boerderij van mijn ouders was een gemengd bedrijf, zoals dat toen gebruikelijk was: melk, varkensvlees, een beetje gevogelte. Mijn broer en ik hebben een tijd samengewerkt, maar toen we een tweede boerderij verwierven zijn we elk onze eigen weg gegaan. We bleven samenwerken, maar ieder had nu zijn eigen bedrijf,” vertelt Pierre.

“Ik behield de melkproductie en het fokken van zeugen, waarbij ik de biggen verkocht. Mijn broer produceerde rundsvlees en nam het vetmesten van de varkens voor zijn rekening.”

Interesse in biolandbouw

In 1998 zijn we uiteindelijk overgeschakeld naar de biologische landbouw, maar we proberen wel al sinds het begin van de jaren tachtig aan duurzame landbouw te doen. Pierre: “Ik ontmoette bioboeren uit de streek van Bastenaken en raakte meer en meer geïnteresseerd. Het was een voortdurende zoektocht, want de methodes werden ons niet tijdens een opleiding aangeleerd. We zochten en vonden zelf oplossingen voor problemen rond het weer, de verkoop…”

Van koeien naar varkens en schapen

“We hadden een quotum van 300.000 liter melk voor een boerderij die op dat moment slechts 35 hectare had. Al snel werden we ons bewust van onze grenzen. Op een dag zei mijn vrouw me: vergeet dat quotum. Produceer gewoon wat je kan met wat je hebt en dan zullen we zien. Ik heb naar haar geluisterd. En daar heb ik nooit spijt van gekregen.”

“Al gauw beseften we het belang van autonomie: we wilden niet langer voortdurend afhankelijk zijn van anderen. Je had bijvoorbeeld een jaar dat de melk erg duur was, een goede zaak voor ons, maar het veevoeder ook. Dus als ik 300.000 liter melk had willen produceren, dan had ik de winst van de 70.000 liter extra misschien wel aan voeder moeten besteden. Het hoefde voor ons niet meer op die manier.”

“Ongeveer tien jaar geleden was er een brand op de boerderij. In plaats van een nieuwe melkstal te bouwen, besloten we volledig te stoppen met melken om ons het leven eenvoudiger te maken. We zijn toen opnieuw met varkens begonnen, na een pauze van 15 jaar. Deze keer hielden we zeugen in openlucht, met vetmesting in gebouwen. Dus volgens de biologische criteria, maar met wat meer ruimte voor de dieren omdat we merkten dat dat beter ging. Enkele jaren later kwam mijn dochter erbij en zijn we met schapen gestart.”

Op een dag zei mijn vrouw me: "Produceer gewoon wat je kan met wat je hebt en dan zullen we zien. Ik heb naar haar geluisterd. En daar heb ik nooit spijt van gekregen.”

Pierre Pirson varkens

Schapen op tempo van het gras

“Met onze schapen volgen we het tempo van het gras. De datum van het lammeren wordt gekozen in functie van het gras. Hier in onze regio begint het gras in maart heel langzaam te groeien, waardoor de lammetjes eind maart geboren moeten worden. Wanneer ze één maand oud zijn (en hun behoefte het grootst is), moet dat overeenkomen met de sterkste groei van het gras. Eind juni, begin juli zijn alle lammeren gespeend en grazen de ooien op percelen van mindere kwaliteit. De lammeren krijgen dan weegbree, cichorei en klavers te eten, een zeer calorie- en eiwitrijke mengeling.”

Kringlopen sluiten

De autonomie van het bedrijf steunt op het sluiten van kringlopen. De akkers leveren granen en stro. Granen worden voornamelijk door de varkens gegeten. Stro is voor de varkens en runderen. Vervolgens wordt de mest verspreid op de graanakkers. De weides op hun beurt worden vooral door de grazende schapen bemest. “We wisselen wel quasi dagelijks van perceel. We hebben 200 schapen op 50 are. Ze blijven slechts 12 tot 24 uur op hetzelfde perceel om het beste gras te eten. En vooral om de groei van het gras niet in gevaar te brengen.”

“Ik ben trots op het feit dat we in ons werk de natuur respecteren. Respect voor de dieren, de bodem en alle ecosystemen. Het tracht mijn manier van werken steeds te verbeteren, te experimenteren en mijn ervaringen te delen.”

“Ik ben trots op het feit dat we in ons werk de natuur respecteren. Respect voor de dieren, de bodem en alle ecosystemen."

Pierre Pirson schapen 2

Varkens afbouwen

De varkens afbouwen lijkt voor Pierre een strategische keuze. Voor het zover komt wil Pierre eerst nog enkele jaren ervaring opbouwen met schapen, want hij heeft het gevoel dat hij nog veel kan leren op dat vlak. “Wanneer ik mijn schapen goed kan beheren, wil ik het aantal varkens afbouwen en er misschien zelfs volledig mee stoppen.”

Dan zou hij naar eigen zeggen veel minder werk hebben en het zou goed zijn voor zijn ecologische voetafdruk. “Dan hoef ik geen tractoren meer te gebruiken en heb ik alleen nog mijn grasmaaiers op poten… de schapen.”

De landbouw van de toekomst

Over de toekomst vertelt Pierre dat het zijn doel is om onafhankelijk te worden van Europese subsidies, maar dat vergt wat zoekwerk. “Er is een constante evolutie, ook in de landbouw. Mensen zouden beter moeten nadenken over de toekomst en zich aanpassen, in plaats van zich vast te klampen aan wat ze doen. Kijken naar wat de bevolking wil en wat de bodem aankan. Het is hoog tijd dat boeren in actie schieten en hun onafhankelijkheid herwinnen,” vertelt Pierre.

Dit portret is afkomstig van Greenpeace, een van de partnerorganisaties van Voedsel Anders. Meer informatie over ‘Ferme des Crutins’ vind je op www.fermedescrutins.com

Op de website van Greenpeace vind je ook een video, gelinkt aan deze getuigenis: https://www.greenpeace.org/belgium/nl/story/4187/veeteelt-met-respect-voor-klimaat-milieu-en-dieren-video/

Groeiende beweging voor agro-ecologie

Volg Voedsel Anders Vlaanderen: 

Met de steun van:Logo steun Vlaanderen