Emile Frison weet dat de tijd rijp is voor de transitie van ons huidige, industriële landbouwmodel naar een veerkrachtig, gediversifieerd agro-ecologisch voedselsysteem. Dankzij het invloedrijke rapport “From Uniformity to Diversity”, waaraan hij schreef als hoofdauteur, kwam het agro-ecologisch landbouwsysteem ook internationaal op de politieke agenda. Steeds meer overheden en het FAO erkennen inmiddels dat agro-ecologie essentieel is voor het uitbouwen van een gezonde lokale economie. “De uitdaging wordt nu om dit op grotere schaal te brengen,” zegt hij.

Zelf olijven oogsten

Om in de praktijk te brengen waar hij voor staat, woont en werkt Emile samen met anderen op een biologische boerderij in Umbrië, Italië. Hij heeft net zijn olijven geoogst en geperst. “Dit jaar wordt het bijzonder smaakvolle olijfolie,” vertelt hij. De band met de praktijk is tekenend voor iemand die jarenlange ervaring heeft in internationale instellingen. Deze laatste jaren is hij waarschijnlijk een van de sleutelfiguren die achter de schermen agroecologie hoger op de internationale politieke agenda heeft gezet.

Emile is opgegroeid op een "conventionele" boerderij in België en studeerde later landbouwwetenschappen. Hij werd getroffen door de sterke technologische focus van agrarisch onderwijs en de afhankelijkheid van onze landbouw van een steeds groter gebruik van synthetische meststoffen en pesticiden. Gedurende zijn hele loopbaan in landbouwonderzoek voor ontwikkeling werd hij ervan overtuigd dat dit landbouwmodel, dat "vechten met de natuur", die zoektocht naar kunstmatige, "ideale" groeiomstandigheden te creëren voor een handvol soorten teelten, er niet in zal slagen aan de behoeften van de mensheid en de planeet in de toekomst te voldoen.

De afgelopen tien jaar heeft hij zich gericht op het bevorderen van een meer holistische, systeembenadering van landbouw en voedsel. Velen richtten zich toen bijna uitsluitend op de verhoging van de productiviteit per hectare ten koste van alles. Nochtans werd het met de dag duidelijker dat dit ons tot impasses zou leiden ten koste van het welzijn van mensen en planeet.

“Om in de praktijk te brengen waar ik voor sta, werk ik op een biologische boerderij.”

Antwoord op uitdagingen

Voortbouwend op meer dan 35 jaar ervaring in internationaal landbouwonderzoek en -ontwikkeling met focus op kleinschalige landbouw, wijdt Emile vandaag het grootste deel van zijn tijd aan het pleiten voor een transitie.
Hij was ook actief bij de oprichting van het internationale panel van deskundigen voor duurzame voedselsystemen (IPES-Food). Daar schreef hij als hoofdauteur mee aan het toonaangevende rapport "Van uniformiteit naar diversiteit: een paradigmaverschuiving van industriële landbouw naar gediversifieerde agroecologische systemen" (2016)". Dat rapport vat niet enkel de impasses van de industriële landbouw samen, maar toont aan dat agro-ecologische systemen een antwoord bieden op deze uitdagingen. Vernieuwend in het rapport is de politieke analyse die de redenen aanwijzen die transitie in de weg staan.

Dit werk werd verdergezet met het in kaart brengen van zeven transitieprocessen in Europa, de VS, Latijns Amerika, Afrika en Azië: “Zich afkeren van de industriële voedsel- en landbouwsystemen : zeven case studies van agroecologische transitie » (2018). Daarin wordt nagegaan hoe boeren, ondernemers, sociale bewegingen en innovatieve politieke actoren erin geslaagd zijn om de industriële landbouw te omzeilen en te evolueren naar een duurzaam voedselsysteem. Het beschrijft hoe de lock-ins van industriële voedselsystemen kunnen worden overwonnen, waar de belangrijkste hefboompunten voor transitie zijn gelegen en hoe de overgang naar duurzame voedsel- en landbouwsystemen het beste kan worden ondersteund.

"De uitdaging ligt nu op hoe agroecologie op hogere schaal kan worden gebracht."

Werk voor de boeg

Ongetwijfeld heeft het werk van Emile bijgedragen tot internationale erkenning van de nood voor agroecologische transitie. Agroeocologie is vandaag een belangrijke pijler om tot duurzame voedselsystemen te komen, zegt FAO. En dit gaat gepaard met financiële en technische ondersteuning. Verschillende staten hebben zich verenigd in een groep genoemd “the friends of agroecology”.

De uitdaging ligt nu meer en meer op hoe agroecologie op hogere schaal kan worden gebracht. “Daarvoor is het noodzakelijk dat we de verschillende bewegingen die streven naar een duurzame toekomst in de landbouw blijven samenbrengen om een krachtiger stem te hebben in beleidsdebatten. Wij moeten de kritische massa vormen als alternatief voor de industriële lobby die haar dominante positie in de landbouw wil behouden”, concludeert Emile. Nog werk voor de boeg, maar samen met Oxfam-Solidariteit en Voedsel Anders zijn we op de goede weg.

Dit portret is afkomstig van Oxfam-Solidariteit, een van de partnerorganisaties van Voedsel Anders. Lees hier meer over Oxfam-Solidariteit.

fotografie: Ipes-Food.

 

Groeiende beweging voor agro-ecologie

Volg Voedsel Anders Vlaanderen op